نکات کلیدی:
· مصرف پروتئین، تمرینات مقاومتی و مدیریت عوارض جانبی میتواند مزایای داروهای GLP-1را تقویت کند.
· پزشکان باید در مورد استراتژیها و اهداف مدیریت مصرف GLP-1با بیماران خود گفتگو کنند.
۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ - به گفتهٔ دو سخنران، پزشکان باید هنگام توصیه تغییرات تغذیه و سبک زندگی برای بهینهسازی موفقیت طولانیمدت با داروهای GLP-1، رویکردی بیمارمحور اتخاذ کنند.
در جریان ارائه آنها در نشست سالانه انجمن متخصصان مراقبت و آموزش دیابت، کاتلین ای. فینچر و کیسی فیوکی، هر دو متخصص تاییدشده مراقبت و آموزش دیابت در پریسما هلث، بحث کردند که چگونه یک رژیم غذایی غنی از مواد مغذی و پرپروتئین، ورزش منظم و به حداقل رساندن عوارض جانبی میتواند مزایای مرتبط با داروهای GLP-1را افزایش دهد.
فینچر، گفت: «یک باور غلط رایج، تجویز داروهای GLP-1بدون حمایت مستمر و آموزش تغذیه است. این دارو زمانی بهترین عملکرد را دارد که با حمایتهای جامع در زمینه سبک زندگی و خودمدیریتی همراه شود.»
داروهای GLP-1چگونه عمل میکنند؟
فینچر در طول سخنرانی خود توضیح داد که GLP-1ها از طریق کاهش HbA1c، کاهش وزن و بهبود سلامت قلبی-عروقی و کلیوی عمل میکنند. برای درک کامل خطرات و مزایای آنها، ضروری است بدانیم این داروها چگونه عمل کرده و چه عوارض جانبی احتمالی در صورت مصرف مداوم دارند.
او تشریح کرد که GLP-1ها چگونه در دستگاه گوارش با تأخیر در نرخ تخلیه معده و ایجاد احساس سیری عمل میکنند. وی گفت: «غذا مدت زمان بیشتری در معده باقی میماند که باعث ایجاد احساس سیری میشود.» علاوه بر این، تغییرات در ترشح انسولین، تولید گلوکز و حرکت آن، به بهبود سطح گلوکز و کمک به کاهش وزن کمک میکند.
در کنار تغییرات گوارشی، GLP-1ها فرآیندهای طبیعی مغز را نیز از طریق فعال کردن گیرندههایی که گرسنگی را مهار میکنند و پاسخ دوپامین به غذا خوردن را کاهش میدهند، تغییر میدهند. فینچر گفت: «آنچه اغلب بیماران را شگفتزده میکند، این است که چقدر کمتر به غذا فکر میکنند؛ یعنی میل به خوردن هیجانی (Emotional eating) کاهش مییابد.»
با وجود این مزایا، فینچر اشاره کرد که مصرف GLP-1ممکن است باعث «تغییرات غیرمنتظره در ترکیب بدنی و دشواری در حفظ تغییرات سبک زندگی» شود. بهطور مشخص، تأخیر در تخلیه معده میتواند باعث بروز عوارض جانبی نظیر حالت تهوع، استفراغ یا سیری مفرط در ۱۵ تا ۴۵ درصد از مصرفکنندگان شود. در همین حال، عوارض جانبی مانند کمبود مواد مغذی (ویتامین D، کمخونی و کمآبی بدن)، از دست دادن توده عضلانی بدون چربی (Lean body mass)، انسداد روده، آسپیراسیون (ورود محتویات معده به ریه)، بیماری کیسه صفرا، پانکراتیت و آسیب کلیوی میتوانند در صورت عدم پایش یا درمان مناسب، پیشرفت کنند.
اولویتبندی بیمار
به گفتهٔ فینچر، با توجه به این عوارض و خطرات، آموزش و آگاهی میتواند مدیریت GLP-1را تسهیل کند. او گفت: «یکی از اولین باورهای غلطی که باید به آن بپردازیم، این اعتقاد است که این داروها یک راه حل جادویی یا عصای جادویی هستند. آنها ابزارهای قدرتمندی هستند، اما راه حل مستقلی نیستند. موفقیت پایدار همچنان به رژیم غذایی صحیح، فعالیت بدنی و خواب مناسب بستگی دارد. این داروها از عادتهای سالم حمایت میکنند، اما جایگزین عادتهای سالم نمیشوند.»
در بخش دیگری از ارائه، فیوکی بر اهمیت اولویتبندی بیمار از طریق بررسی دقیق سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی مبتنی بر تغذیه برای ارزیابی سلامت استخوان، توده عضلانی، وضعیت تغذیهای و ترجیحات شخصی یا اجتماعی، پیش از تجویز داروهای GLP-1تأکید کرد.
او همچنین به بیانیه مشترک در مورد اولویتهای تغذیهای برای حمایت از درمان با GLP-1در چاقی اشاره کرد که توصیه میکند رویکردی بیمارمحور اتخاذ شود. این بیانیه بر در نظر گرفتن ترجیحات رژیمی، پیشگیری از کمبود مواد مغذی، حفظ توده عضلانی بدون چربی و ترویج تغییرات مثبت سبک زندگی برای به حداکثر رساندن کاهش وزن تأکید دارد.
این بیانیه بهطور مشخص مصرف پروتئین به میزان ۱.۲ تا ۱.۶ گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن سالم را توصیه میکند. فیوکی گفت این هدف میتواند برای بیماران آسانتر باشد، اگر بهجای تعیین هدف روزانه، اهداف پروتئینی برای هر وعده غذایی و میانوعده به آنها داده شود. علاوه بر این، او توصیه کرد گفتگوهای باز بین افراد و متخصصان تغذیه صورت گیرد تا برنامههای غذایی شخصیسازیشدهای برای حفظ تغذیه، هیدراتاسیون (آبرسانی) و حمایت از ترجیحات فردی تدوین شود.
فیوکی همچنین گفت تمرینات هوازی و مقاومتی میتواند به حفظ توده عضلانی بدون چربی و تقویت انرژی، خُلق مثبت و کنترل گلوکز کمک کند، اما هنگام توصیه فعالیت بدنی به این دسته از بیماران، باید چند نکته را در نظر گرفت. او گفت: «ما باید وضعیت فعلی بیمار، سبک زندگی، میزان کاهش وزن و مزایای فعالیت بدنی را بررسی کنیم، تحقیقات نشان داده است که بیماران ممکن است پس از کاهش وزن زیاد، احساس عدم تعادل کنند؛ بنابراین توصیه می شود که با در نظر گرفتن تواناییهای فعلی بیمار، به او در تعیین اهداف واقعبینانه کمک شود.»
فینچر توصیه کرد پزشکان از بروشورهای آموزشی برای این موضوعات استفاده کنند تا اطلاعات بهراحتی در دسترس باشد. او گفت: «پزشکان باید از طریق تصمیمگیری مشترک با بیماران، اهداف SMART[1](مشخص، قابل اندازهگیری، دستیافتنی، مرتبط و زماندار) را تعیین کنند تا عادتهای پایدار ایجاد شود. این رویکرد به بیماران کمک میکند رفتارهای حمایتی برای اثربخشی دارو بسازند، بهجای اینکه صرفاً به اراده یا خودِ دارو تکیه کنند.»
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20260922/sustainable-success-with-glp1s-requires-guided-nutrition-lifestyle-strategies